અમદાવાદ, ગુજરાત | ૦૭ જુલાઈ ૨૦૨૬ | અગ્રણી ક્રેડિટ રિસ્ક અને કલેક્શન પ્લેટફોર્મ રેકોર્ડેન્ટે સેક્શન 8 માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs) માટે સમર્પિત ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રી શરૂ કરી છે. આ પહેલનો હેતુ ક્રેડિટ સંબંધિત માહિતીની દૃશ્યતા વધારવાનો તેમજ જોખમના મૂલ્યાંકનને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
MFI ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રીમાં જોડાયેલી સંસ્થાઓને એક જ સામાન્ય પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઉધાર લેનારાઓની લોન સંબંધિત માહિતી શેર કરવાની અને તેની ઍક્સેસ મેળવવાની સુવિધા મળશે. આના દ્વારા ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ લોન મંજૂરી (અંડરરાઇટિંગ) પ્રક્રિયાને વધુ અસરકારક બનાવી શકશે, ઉધાર લેનારાઓના કુલ દેવાના સ્તર પર વધુ સારી રીતે નજર રાખી શકશે તેમજ વધુ માહિતીસભર અને યોગ્ય ક્રેડિટ નિર્ણયો લઈ શકશે.
માઇક્રોફાઇનાન્સ ક્ષેત્રમાં ક્રેડિટ સંબંધિત માહિતીના વધુ અસરકારક આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા તેમજ જોખમના મૂલ્યાંકનને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ચાલી રહેલા પ્રયાસોના ભાગરૂપે આ પહેલ કરવામાં આવી છે.
અગ્રણી વૈશ્વિક ડેટા અને ક્રેડિટ એનાલિટિક્સ કંપની ઇક્વિફેક્સના માઇક્રોફાઇનાન્સ ઇનસાઇટ્સ રિપોર્ટ (ફેબ્રુઆરી 2026) અનુસાર, માઇક્રોફાઇનાન્સ ક્ષેત્રમાં 10.5 કરોડ સક્રિય લોન સામે કુલ બાકી લોન પોર્ટફોલિયો ₹3.2 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો.
બિન-નફાકારક (Not-for-Profit) માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs) માટે ખાસ તૈયાર કરવામાં આવેલી આ ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રી એક સહિયારા ક્રેડિટ માહિતી માળખા તરીકે કાર્ય કરે છે. તેમાં જોડાયેલી સંસ્થાઓ ઉધાર લેનારાઓની માહિતી અપલોડ કરી શકે છે તેમજ તેની ઍક્સેસ મેળવી શકે છે. ઉપરાંત, આ માહિતીને ક્રેડિટ બ્યુરોના ડેટા સાથે એકીકૃત કરીને એક જ સંકલિત ક્રેડિટ રિપોર્ટના સ્વરૂપમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
આ પ્લેટફોર્મ સેક્શન 8 માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs) માટે ક્રેડિટ સંબંધિત માહિતીની મર્યાદિત ઉપલબ્ધતા જેવી મહત્વપૂર્ણ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવશે. તેના દ્વારા ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓને ઉધાર લેનારાના કુલ દેવા (Borrower Exposure) અને ચુકવણીના વર્તન (Repayment Behaviour) અંગે વધુ વ્યાપક અને સ્પષ્ટ માહિતી મળશે. સહભાગી માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ વચ્ચે ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ડેટાની સહિયારી ઍક્સેસ દ્વારા વિવિધ સંસ્થાઓમાં થયેલા ચુકવણીના ઇતિહાસને એકત્રિત કરવામાં આવશે, જેના પરિણામે ઉધાર લેનારાની વધુ ચોક્કસ અને સર્વગ્રાહી ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ તૈયાર કરી શકાશે.
આ ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રીનો વિકાસ રેકોર્ડેન્ટના હાલના B2B ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રી પ્લેટફોર્મના માળખાના આધારે કરવામાં આવ્યો છે. આ માટે માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs) માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા નિયુક્ત સ્વ-નિયામક સંસ્થા સા-ધાન (Sa-Dhan) સાથે ચર્ચા અને પરામર્શ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પહેલનો હેતુ સમગ્ર માઇક્રોફાઇનાન્સ ક્ષેત્રમાં જવાબદાર ધિરાણ પ્રણાલીને પ્રોત્સાહન આપવાનો તેમજ જોખમ વ્યવસ્થાપનને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે.
આ પહેલને **સા-ધાન (Sa-Dhan)**ના સભ્યો સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવી રહી છે. સાદ-ધાનના નેટવર્કમાં સેક્શન 8 માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs)ની નોંધપાત્ર હાજરીને ધ્યાનમાં રાખતા, આ ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રીમાં મોટી સંખ્યામાં સંસ્થાઓ જોડાશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી સમગ્ર ક્ષેત્રમાં વ્યાપક સહયોગ અને માહિતીના અસરકારક આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન મળશે.
આ ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રી ન્યાયસંગત અને પારદર્શક ધિરાણ વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરીને નાણાકીય સમાવેશને વધુ મજબૂત બનાવશે તેવી અપેક્ષા છે. આ સાથે તે માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ (MFIs) તેમજ સંકળાયેલી અન્ય સંસ્થાઓ માટે જોખમ વ્યવસ્થાપનને વધુ અસરકારક બનાવવામાં મદદરૂપ થશે. રેકોર્ડેન્ટનું માનવું છે કે આ પહેલ વધુ ટકાઉ ધિરાણ પર્યાવરણ ઊભું કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે, જેનાથી ઉધાર લેનારાઓ અને ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ બંનેને લાભ મળશે.
આ જાહેરાત અંગે ટિપ્પણી કરતાં રેકોર્ડેન્ટના CEO અને સહ-સ્થાપક વિન્ની પાત્રો એ જણાવ્યું હતું: “MFI ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રીની રચના સમગ્ર ક્ષેત્રના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી છે, જેથી NPO MFIsને વધુ સારો ડેટા ઉપલબ્ધ કરાવી શકાય, ધિરાણ સંબંધિત જોખમો ઘટાડી શકાય અને જવાબદાર નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપી શકાય. તેની સફળતા તમામ સંસ્થાઓની સામૂહિક ભાગીદારી પર આધારિત છે. જેટલી વધુ સંસ્થાઓ આમાં યોગદાન આપશે, તેટલું વધુ મજબૂત અને અસરકારક આ નાણાકીય પર્યાવરણ બનશે.”
સહભાગી સંસ્થાઓ વચ્ચે વધુ પારદર્શિતા અને સહયોગને પ્રોત્સાહન આપીને, આ ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રી ઉધાર લેનારાઓ પર વધતા દેવાના બોજને ઘટાડવામાં, લોન પોર્ટફોલિયોની ગુણવત્તા સુધારવામાં, વધુ ઝડપી ક્રેડિટ નિર્ણયો લેવામાં તેમજ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં જોખમની વહેલી ઓળખ માટેની વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ થશે તેવી અપેક્ષા છે.
રેકોર્ડેન્ટે ઉમેર્યું હતું કે, તે ક્રેડિટ રજિસ્ટ્રીમાં વધુમાં વધુ ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે MFIs, ઉદ્યોગ સંગઠનો અને ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા વિવિધ હિતધારકો સાથે સક્રિય રીતે જોડાઈ રહ્યું છે. આ પહેલ દ્વારા ભારતમાં વધુ પારદર્શક, ડેટા આધારિત અને જવાબદાર માઇક્રોફાઇનાન્સ પર્યાવરણના વિકાસને સમર્થન આપવાનો હેતુ છે.
== સમાપ્ત ==